Diyalog ve işbirliği arttı! AB Türkiye raporunu deklare etti
AVRUPA Birliği (AB) Komitesi, daha evvel “İlerleme Raporu” olarak bilinen ülke raporlarını deklare etti. Türkiye’nin aday ülke ve göç, terörle çaba, iktisat, ticaret, güç ve ulaştırma üzere en önemli ortak çıkar alanlarında AB’nin değerli ortakları içinde olduğunun teyit edildiği raporda, 2021’de diyalog ve işbirliğinin arttığına dikkat çekildi. Dokümanda, göçmenlere konut sahipliği yapma konusundaki eforu “muazzam” olarak nitelendirilen Türkiye’yle işbirliğine ve karşılıklı yarara dayalı münasebet geliştirmenin AB’nin stratejik çıkarına olduğunun altı çizildi.
Türkiye’nin Suriye ve etraf ülkelerden dört milyona yakın mülteciye mesken sahipliği yapmadaki “takdire şayan” eforlarını sürdürdüğünü vurgulayan AB Kurulu, Afganistan’dan gelebilecek yeni bir göç akınına da dikkat çekti. Türkiye’nin iklim değişikliğine karşı çaba ile ilgili Paris Anlaşması’na taraf olmasının da olumlu ögeler içinde yer aldığı evrakın genel tonu ise geçtiğimiz senelerda olduğu üzere olumsuz. Daha evvelki raporlarda yer verilen tenkit ve tespitlerin büyük kısmı bu dokümanda de yer alıyor:
HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ: Demokratik kurumların işleyişinde önemli eksiklikler olduğu, temel hak ve özgürlükler ile hukukun üstünlüğü alanlarında gerilemenin sürdüğü tespiti bir dahalendi. Güçler ayrılığı, denetim ve istikrar sistemi, olağanüstü hâl bitmesine karşın kısıtlayıcı tedbirlerin devrede olması sıkıntılı alanlar olarak gösterildi. Anayasal çerçevenin Avrupa standartlarına yükseltilmesi gereği üzerinde duruldu.
TERÖRLE UĞRAŞ: Terör örgütü PKK’nın AB’nin listesinde yer aldığının, bu örgütün hareketlerinin AB tarafınca kınandığının, hükümetin bu örgütle uğraş etme konusunda yasal hakka sahip olduğunun altı çizildi. Terörle çaba tedbirlerinin orantılı olması gerektiği vurgulandı. Raporda FETÖ yerine Gülen hareketi vurgusu kullanılmaya devam edildi.
YARGI: Yeni insan hakları hareket planının birtakım olumlu ögeler içerdiği fakat bunun yargının bağımsızlığı konusundaki ana eksikleri giderme odaklı olmadığının altı çizildi.
MEMLEKETLER ARASI STANDARTLAR: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kimi kararlarının uygulamaması ve İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme temelinde Türkiye’nin milletlerarası standartlara bağlılığı sorgulandı.
DIŞ SİYASET: Türkiye’nin tezli bir dış siyaset yürüttüğü ve AB’nin evvelariyle aykırı düştüğü vurgulandı. AB ve Türk dış siyasetinin ahenk oranı yüzde 14 olarak tespit edildi.
KIBRIS: İlgili paragraflar Güney Kıbrıs Rum idaresinin tezlerini takviyeler halde şekillendirildi. Maraş konusundaki son gelişmeler evvelki senelera oranla daha geniş ve olumsuz yer buldu.
İKTİSAT: Türk iktisadının gelişmiş olduğu fakat işleyişine ait birtakım meselelerin giderilmesi konusunda adım atılmadığı kaydedildi. İktisadın 2020’nin üçüncü çeyreğinde salgın öncesi seviyeyi yakaladığına dikkat çekildi.
DIŞİŞLERİ’NDEN ‘ÇİFTE STANDART’ REAKSİYONU
DIŞİŞLERİ Bakanlığı, AB ile olumlu bir siyasi gündem oluşturmaya çalışıldığı ve üst seviye diyaloğun canlandığı bir dö-nemde yayımlanan raporda ikili standartlı bir yaklaşım sergilendiğini belirterek reaksiyon gösterdi.
‘MESNETSİZ VE HAKSIZ’
Kimi argüman ve tenkitlerin mesnetsiz ve haksız, tespitlerin orantısız olarak nitelendirildiği açıklamada, “AB’nin yalnız kendi çıkarlarına hizmet eden alanlarda bizimle günlük al-ver alakası yürütmek istemesi kabul edilemez” denildi. Açık-lamada, AB’nin Türkiye’yi günlük al-ver münasebeti yapılacak bir ortak olarak değil müzakere eden bir aday ülke olarak gör-mesi ve ahde vefa unsuru doğrultusunda bunun gereklerini yerine getirmesinin her insanın faydasına olacağının altı çizildi. Evrakta, “Türkiye, AB’ye üyelik tarafındaki stratejik tercihini en kuvvetli biçimde sürdürmektedir” tabirlerine yer verildi.
AB’DEN POLONYA’YA REST
AVRUPA Birliği, son beş yıldır bilhassa yargı alanında yaptığı değişikliklerle Brüksel’in yansısına niye olan, son olarak da Birlik maddelerinin üstünlüğünü sorgulayan bir yargı sonucunın alındığı Polonya’ya rest çekti. AB Kurulu Lideri Ursula von der Leyen, Avrupa Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada, Avrupa yasal tertibine yönelik sınamanın kelam konu-su olduğunu belirterek, “Ortak kıymetlerimizin riske sokulmasını kabul edemeyiz, etmeyeceğiz” dedi.
Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki ise AB’yi şantaj yapmakla suçlarken, “Tehdit lisanını reddediyorum” dedi. AB Komitesi, Polonya’ya karşı devreye sokmak üzere Anayasa Mahkemesi sonucunı AB Adalet Divanı’na götürme, bu ülke-ye yönelik mali yardımları kaideye bağlama ve AB kararlarında oy kullanma hakkını askıya almayı da içeren mekanizmayı devreye sokma seçeneklerini pahalandırıyor.
AVRUPA Birliği (AB) Komitesi, daha evvel “İlerleme Raporu” olarak bilinen ülke raporlarını deklare etti. Türkiye’nin aday ülke ve göç, terörle çaba, iktisat, ticaret, güç ve ulaştırma üzere en önemli ortak çıkar alanlarında AB’nin değerli ortakları içinde olduğunun teyit edildiği raporda, 2021’de diyalog ve işbirliğinin arttığına dikkat çekildi. Dokümanda, göçmenlere konut sahipliği yapma konusundaki eforu “muazzam” olarak nitelendirilen Türkiye’yle işbirliğine ve karşılıklı yarara dayalı münasebet geliştirmenin AB’nin stratejik çıkarına olduğunun altı çizildi.
Türkiye’nin Suriye ve etraf ülkelerden dört milyona yakın mülteciye mesken sahipliği yapmadaki “takdire şayan” eforlarını sürdürdüğünü vurgulayan AB Kurulu, Afganistan’dan gelebilecek yeni bir göç akınına da dikkat çekti. Türkiye’nin iklim değişikliğine karşı çaba ile ilgili Paris Anlaşması’na taraf olmasının da olumlu ögeler içinde yer aldığı evrakın genel tonu ise geçtiğimiz senelerda olduğu üzere olumsuz. Daha evvelki raporlarda yer verilen tenkit ve tespitlerin büyük kısmı bu dokümanda de yer alıyor:
HUKUKUN ÜSTÜNLÜĞÜ: Demokratik kurumların işleyişinde önemli eksiklikler olduğu, temel hak ve özgürlükler ile hukukun üstünlüğü alanlarında gerilemenin sürdüğü tespiti bir dahalendi. Güçler ayrılığı, denetim ve istikrar sistemi, olağanüstü hâl bitmesine karşın kısıtlayıcı tedbirlerin devrede olması sıkıntılı alanlar olarak gösterildi. Anayasal çerçevenin Avrupa standartlarına yükseltilmesi gereği üzerinde duruldu.
TERÖRLE UĞRAŞ: Terör örgütü PKK’nın AB’nin listesinde yer aldığının, bu örgütün hareketlerinin AB tarafınca kınandığının, hükümetin bu örgütle uğraş etme konusunda yasal hakka sahip olduğunun altı çizildi. Terörle çaba tedbirlerinin orantılı olması gerektiği vurgulandı. Raporda FETÖ yerine Gülen hareketi vurgusu kullanılmaya devam edildi.
YARGI: Yeni insan hakları hareket planının birtakım olumlu ögeler içerdiği fakat bunun yargının bağımsızlığı konusundaki ana eksikleri giderme odaklı olmadığının altı çizildi.
MEMLEKETLER ARASI STANDARTLAR: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin kimi kararlarının uygulamaması ve İstanbul Sözleşmesi’nden çekilme temelinde Türkiye’nin milletlerarası standartlara bağlılığı sorgulandı.
DIŞ SİYASET: Türkiye’nin tezli bir dış siyaset yürüttüğü ve AB’nin evvelariyle aykırı düştüğü vurgulandı. AB ve Türk dış siyasetinin ahenk oranı yüzde 14 olarak tespit edildi.
KIBRIS: İlgili paragraflar Güney Kıbrıs Rum idaresinin tezlerini takviyeler halde şekillendirildi. Maraş konusundaki son gelişmeler evvelki senelera oranla daha geniş ve olumsuz yer buldu.
İKTİSAT: Türk iktisadının gelişmiş olduğu fakat işleyişine ait birtakım meselelerin giderilmesi konusunda adım atılmadığı kaydedildi. İktisadın 2020’nin üçüncü çeyreğinde salgın öncesi seviyeyi yakaladığına dikkat çekildi.
DIŞİŞLERİ’NDEN ‘ÇİFTE STANDART’ REAKSİYONU
DIŞİŞLERİ Bakanlığı, AB ile olumlu bir siyasi gündem oluşturmaya çalışıldığı ve üst seviye diyaloğun canlandığı bir dö-nemde yayımlanan raporda ikili standartlı bir yaklaşım sergilendiğini belirterek reaksiyon gösterdi.
‘MESNETSİZ VE HAKSIZ’
Kimi argüman ve tenkitlerin mesnetsiz ve haksız, tespitlerin orantısız olarak nitelendirildiği açıklamada, “AB’nin yalnız kendi çıkarlarına hizmet eden alanlarda bizimle günlük al-ver alakası yürütmek istemesi kabul edilemez” denildi. Açık-lamada, AB’nin Türkiye’yi günlük al-ver münasebeti yapılacak bir ortak olarak değil müzakere eden bir aday ülke olarak gör-mesi ve ahde vefa unsuru doğrultusunda bunun gereklerini yerine getirmesinin her insanın faydasına olacağının altı çizildi. Evrakta, “Türkiye, AB’ye üyelik tarafındaki stratejik tercihini en kuvvetli biçimde sürdürmektedir” tabirlerine yer verildi.
AB’DEN POLONYA’YA REST
AVRUPA Birliği, son beş yıldır bilhassa yargı alanında yaptığı değişikliklerle Brüksel’in yansısına niye olan, son olarak da Birlik maddelerinin üstünlüğünü sorgulayan bir yargı sonucunın alındığı Polonya’ya rest çekti. AB Kurulu Lideri Ursula von der Leyen, Avrupa Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada, Avrupa yasal tertibine yönelik sınamanın kelam konu-su olduğunu belirterek, “Ortak kıymetlerimizin riske sokulmasını kabul edemeyiz, etmeyeceğiz” dedi.
Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki ise AB’yi şantaj yapmakla suçlarken, “Tehdit lisanını reddediyorum” dedi. AB Komitesi, Polonya’ya karşı devreye sokmak üzere Anayasa Mahkemesi sonucunı AB Adalet Divanı’na götürme, bu ülke-ye yönelik mali yardımları kaideye bağlama ve AB kararlarında oy kullanma hakkını askıya almayı da içeren mekanizmayı devreye sokma seçeneklerini pahalandırıyor.